Bizi Nə Birləşdirir?

Hərdən düşünürəm ki, dünyanın ən müxtəlif dinlərini, inanc sistemlərini, ümumiyyətlə fövqəltəbii dünyayla bağlı olan bütün təlimləri nə birləşdirir. Bütün bunları nəyin birləşdirdiyini deyə bilməsəm də məncə, İbrahim ənənəsindən qaynaqlanan inancları birləşdirən ən önəmli bir şey onların İlahi haqqında nə qədər çox şeyi bilmədiklərini etiraf etmələridi. Musəvi, İsəvi və İslamı birləşdirən şey əslində tək Allaha inanmaq, peyğəmbərlik, vəhy konseptlərindən daha çox onların hər birinin Tanrının nə qədər bilinməz olduğunu etiraf etmələridi. Bizim hamımızı o birləşdirmir ki, biz Rəbb haqqında nəsə bilirik. Bizim hamımızı o birləşdirir ki, biz Rəbb haqqında nə qədər sonsuz, ucsuz-bucaqsız və dibsiz şeyləri bilmirik. Bizi birləşdirən Allah haqqında bildiyimiz deyil, bilmədiklərimizdi.

Pentekost: Qutsal Ruhun Gəlişi

Məsihilikdə önəmli və sonradan bayrama çevrilən hadisələrdən biri Pentekostdur və bu gün Kilisələr bu bayramı qeyd edirlər. Pentekost yunanca əllinci gün anlamına gəlir. “Həvarilərin Əməlləri” (2:1-6) kitabına görə, İsa Məsihin dirilməsindən əlli gün sonra Qutsal Ruh və ya İlahi özü həvarilərin üstünə enir və ya həvarilərin canına hopur. Bunun nəticəsi kimi, həvarilər öyrənmədikləri, bilmədikləri dillərdə danışırlar və İsa Məsihə şəhadət verirlər. Onlarn ətrafında həmin gün yəhudilərin bayramlarından birini qeyd etmək üçün bir çox ölkələrdən gələn insanlar da öz dillərində müjdəni eşidib ona inanırlar (bu mənada Pentekostun yəhudilərin dini bayramlarıyla dolayı əlaqəsi var). 

Bap-Balaca Detal

“Nə deməkdi pnevmatologiya?” soruşsam nə deyərdiniz? Bir az tibbi terminlərlə tanışlığı olan deyəcək ciyər xəstəlikləri ilə məşğul olan sahə ya buna bənzər bir şey.

Mən də deyəcəm ki, səhv deyirsiniz. Daha doğrusu tam açıqlamırsınız.

Pnevmatologiya həm də Müqəddəs Ruh haqqında olan düşüncələrə, yanaşmalara verilən addı və Xristian teologiyasının bir bölməsidi.

Pnevma (pneuma) qədim yunan dilində nəfəs, külək, yel anlamına gəlir və ruh mənasında da işlədilirmiş.

Maraqlıdı. Bir vaxtlar pnevmatik silahlar olan tirlər olurdu orda gedib pul verdikdən sonra bir-iki çaq-çuq güllə atırdınız, önunuzdən qaçan oyuncaq dovşanları vururdunuz. Bir sözün heç əlaqəsi olmayan sahələrdə tarixçəsi. 

Niyələr

Bir dəfə haradasa oxumuşdum ki, insanların tanrıcıl inanca qarşı verdiyi etirazların kökündəki motivləri üç qrupa ayırmaq olar. 1) fəlsəfi. Bəzi insanlar fövqəltəbii varlığa ya varlıqlara, ilahi də daxil olmaqla fəlsəfi xarakterli səbəblərdən inanmırlar. Məsələn, belə insanlara görə, hər şeyə qadir ilahinin mövcudluğu ehtimalı sıfıra bərabərdi. Və ya belə insanlara görə ilahi sadəcə izahedici funksiya daşıyan bir konseptdir və indiki dövrdə elm həmin funksiyanı daha yaxşı yerinə yetirdiyinə görə, ilahiyə inanmağa ehtiyac yoxdu. 

Üçqat Ölüm: İlahi, İnanc və Məna

Ara-sıra bizim veb-səhifələrdə (bizim deyəndə mən Azərbaycan dilində olan və ya Azərbaycanla bağlı olan veb-səhifələri nəzərdə tuturam.) Allahın ya ilahinin ölümündən bəhs edilər. Demək olar ki həmişə bu cür yazılarda Nitsşenin adı çəkilir.

İlahi bir  çox insanlar üçün və ümumiyyətlə müasir dünya üçün Nitsşenin dediyi mənada ölüb. Əlbəttə, Nitsşenin nə dediyini bildiyimi yüzdə yüz iddia edəcək deyiləm, ancaq İlahiyə, fövqəltəbii varlığa inanmayan birisi kimi Nitsşe həqiqətən nə vaxtsa mövcud olmuş Allahın, ya İlahinin öldüyünü nəzərdə tuta bilməzdi. Əksəriyyət üçün, Nitsşenin Allah ölüb nidası əxlaqi və mənəvi normaların mənbəyi kimi İlahinin içtimai mühitdən, insanların həyatından silinməsi, belə bir funksiyasını itirməsi anlamına gəlir. Söhbət təbii ki, insanların İlahi konseptindən, qavrayışından gedir və daha çox inkişaf etmiş və ya Qərb dövlətlərində müşahidə edilən fenomendi. Başqa sözlə, insanlar nüfuz mənbəyi kimi mütləq, qeyd-şərtsiz mövcud olması iddia edilən bir X-ə ya Y-ə istinad edəmmirlər artıq. Bir yerə qədər ilahi anlayışı və onunla birlikdə vəhy qavramı irrelevant hala gəlib.

Məsih Dirildi! Pasxa (Diriliş) bayramını qeyd edərdkən

Sürəti Necə Azaltmalı

Əzizlərim, belə bir qərara gəlmişəm ki, bloqda yazı yerləşdirilməsi qaydasını dəyişim. Əgər bloqu daimi oxuyanlardansınızsa onda bilirsiniz ki, bir qayda olaraq həftəyə bir ya iki yazı yerləşdirməyə çalışıram və yazıları biri-birindən zaman etibarilə 3-4 gün ayırır. Son zamanlar artıq bu müntəzəmliyi saxlaya bilmirəm, artıq həftədə bir dəfə, bəzən on gündən bir yazı yerləşdirirəm.

Qutsal Çağrı

Bu günkü Azərbaycanda ümumbəşəri Kilisə və ya ayrı-ayrı pastorlar məhz kilisəni, Məsihiliyi təmsil edən şəxslər kimi ölkəmizin siyasi-içtimai həyatında iştirak etmirlər. Ola bilsin ki, qəzet və jurnallarda ara-sıra onların adlarına rast gəlirsiniz, ancaq bunun da səbəbi bir qayda olaraq kiminsə qanunsuz toplaşması, polisin bir dini qrupun işinə müdaxilə etməsi kontekstində olur. Yəni Kilisə və pastorlar özləri irimiqyaslı sosial-içtimai münasibətlər başlatmırlar, diqqət mərkəzinə gələndə də əsasən rejimin ədalətsiz qanunlarını pozduqlarına (yoxsa “pozduqlarına”?) görə gəlirlər.  Bunun bir sıra səbəbləri var. Qısaca bəzilərini sadalayım. Katolik və Pravoslav kilisələrinin ənənəvi olaraq sosial-içtimai həyatda zəif iştirakı, ölkədəki çoxluğun başqa dinə aid olması, Xristianların ümumilikdə azsaylılığı və marginallığı, rejimin nəzarəti və kilisə xadimlərinin yetərincə hazırlığının olmaması və s.

"Əgər...Onda" Oyunu

Deyək sizə üç şərt verilib:

 1) Allahın mövcudluğunu tam, qəti və birmənalı sübut etmək mümkün deyil, 2) Əldə edilən bütün faktlar, onların həm elmi, həm dini, həm filan-beşməkani şərhi əlli əlliyə fövqəltəbii qüvvənin olmasına və olmamasına işarət edən şəkildə bölünüblər, yəni əlinizdəki bütün bilgilərin əlli faizi onun varlığını, əlli faizi də onun yoxluğunu göstərir, 3) sizdən tələb edilir ki, yalnız və yalnız iki mövqedən birini seçəsiniz: A) İlahinin (fövqəltəbii mütləqin) varlığına inanmaq və ya B) inanmamaq.

Siz hansını və niyə seçərdiniz?   

İsa Məsihin Məsəlləri

Əhdi Cədiddə İsa Məsih bu və ya digər işi, nüansı, fikri, ideyanı anlatmaq üçün məsəllərdən istifadə edir. Əslində buna məsəl demək bir az çətindi, çünki dilimizdə, ədəbiyyatımızda məsəl deyilən janr-özəllik İsa Məsihin istifadə etdiyi və yunancası parabole olan təhkiyə-hekayə-narrative-alleqoriya-didaktika-bənzətmə-simvol olan vasitədən az-çox fərqlənir.