Tanrıcıl Seçərilik - 3

Üçüncüsü, son nəticədə hər şey İlahiyə aiddir və konkret seçimlərimizdə öz hədlərimiz tanımalıyıq. Bu meyarı, qulluqçu Davudun Abişaya verdiyi cavabda görmək mümkündür. Diqqət etdinizsə, Davud deyir ki, “Rəbbə and olsun, Rəbb onu mütləq vuracaq. Elə gün gələcək ki, öz əcəli ilə öləcək ya da döyüşdə həlak olacaq.” Onun bu sözlərində iki nüans özünü göstərir: a) Ölüm son nəticədə Tanrının əlindədi-onu öldürməsəm də belə, sonucda o öləcək, İlahinin iradəsi yerinə gələcək. 2) “Rəbb onu mütləq vuracaq.” Bu cümlələr mənə belə hiss aşılayır ki, Davud Tanrının padşah Şaulu cəzalandıracağına, Tanrının geniş perspektivdə əslində ona qələbə gətirəcəyinə səmimi inanırmış. Bu, həm də İlahiyə inancın ifadəsidi. Davudun bütün seçimlərinin arxasında İlahiyə inanc və həmin bu inancdan qaynaqlanan şərh durur. Qulluqçu Davudun onun bu qaçaqaçında günahkar insanları lənətləməsi üçün verdiyi səbəb və son xitabı bunu anladır (1 Şamuel 26:19, son cümlə, 23-24).     

Tanrıcıl Seçərilik - 2

Soru yaranır: Nəyə görə Davud öz dünyəvi və birbaşa maraqları üçün əlverişsiz seçənəyi seçir və bundan nə öyrənə bilərik? Davud özü soruya cavab verir: ““Yox, onu öldürmə! Bax Rəbbin məsh etdiyinə əl qaldıran günahsız sayılarmı?” Davud yenə dedi: “Var olan Rəbbə and olsun, Rəbb onu mütləq vuracaq. Elə gün gələcək ki, öz əcəli ilə öləcək ya da döyüşdə həlak olacaq.”” Davud verdiyi cavabla Abişayın padşah Şaulu öldürməsinə imkan vermir, ancaq Abişay sadəcə icraçıdı. Padşah Şaulun ölümü ya yaşamı əslində buna qərar verən şəxsə, qulluqçu Davuda bağlıdı. Davud da bu öldürmək təklifini-seçənəyi rədd edir. 

Tanrıcıl Seçərilik - 1

İstənilən bir hekayəni müxtəlif şəkillərdə şərh etmək və ondan dəyişik məqsədlərlə, müxtəlif baxış bucaqlarından bir çox şeylər öyrənmək olar. Odur ki, hardan vurub hardan çıxacağımı öncə bir azcıq açıqlayım. Məni sözügedən hekayədə (1 Şamuel 26) ən çox maraqlandıran seçim konsepti və onun necə işlənməsidi. Elə hekayənin önəmli ortanc qavramlarından biri də budur. Seçim, seçmək, seçimin ortamı və s. bu kimi mövzuları ələ almaqla mən inanc və inanclının – İsəvinin seçiminə göz atacam. Göz atmaqda niyyət ümumiyyətlə hekayənin elmi-ədəbi və ya hər hansı akademik analizi-araşdırılması deyil. Hekayəni seçimlə bağlı xırdalamaqda məqsəd inanc (teoloji) baxış bucağından güncəl yaşamımıza gətirə biləcəyimiz bir-iki şey öyrənməkdi.

Davudun yenə Şaula rəhm etməsi (Birinci Şamuel 26)

Əziz dostlar, aşağıda Bibliyanın Birinci Şamuel kitabından 26-cı bölümü (1-25) tapacaqsınız. Gələn yazımızda həmin bu bölümdən öyrənilməsi mümkün bir-iki qeyd yazacağıq.

1) Ziflilər Giveaya, Şaulun yanına gəlib dedilər: “Davud Yeşimon şəhəri ilə üzbəüz olan Xakila təpəsində gizlənmirmi?” 2) Şaul durub Davudu axtarmaq üçün özü ilə bərabər İsraildən üç min seçmə adam götürərək Zif səhrasına endi. 3) O, Yeşimonla üzbəüz olan Xakila təpəsindəki yol kənarında ordugah qurdu. Səhrada qalan Davud Şaulun onun ardınca düşüb gəldiyini gördü. 4) Davud kəşfiyyatçılar göndərdi və həqiqətən, Şaulun gəldiyini öyrəndi. 5) O,  qalxıb Şaulun ordugah qurduğu yerə gəldi və Şaulla ordu başçısı Ner oğlu Avnerin yatdığı yerə baxdı. Şaul ordugahın içərisində yatırdı. Xalq onun yanında düşərgə salmışdı.

Dinc Əl

Yorulmuşam, əzizlərim. Dincəlmək vaxtı gəlib. Bir müddət heç nə yazmaq istəmirəm. Yəqin ki, 10-15 gün heç nə yazmayacam. Hamıya, özüm də içində olmaqla səbr arzulayıram.

Azərbaycanda Alternativ Tanrıcıllıq Düşüncəsi

Azərbaycanda teoloji düşüncə ölgündü. Bunun bir sıra səbəbləri var, mən onlardan üçünə toxunacam. Birincisi, Azərbaycanda teoloji düşüncə, həmişə İslam dininə dayanıb, onun ideyaları üzərində gəlişib. Arada başqa dinlərlə, inanclarla, ideologiya və s. ilə bir görüşmə, alış-veriş olmadığına görə bu ilahiyyatçılıq düşüncəsi cırlaşmağa başlayıb. Doqmaları nə qədər dönüb-dolaşıb təkrarlamaq olar? İkincisi, Azərbaycanda Sovetin təsiri ilə ilahiyyatçılıq düşüncəsi və dərin ilahiyyatçılıq ənənəsi demək olar ki, ölüb. Əslində Sovet hökumətindən öncə də çox ciddi, dərin bir şey yox idi, çünki Azərbaycan İslam dünyasının qırağındadı dərin ilahiyyatçılıq axınlarından uzaqdaydı, bundan başqa İslam ilahiyyat düşüncəsi özü bir çöküş dönəminə girmişdi və indiyə qədərdə bu belə qalmaqdadı. Sovet hökumətinin sistematik təsiri ilə olan-qalan ənənə də zəiflədi.

Təbrizli missioner: yaxın tarixdən bir səs

Əziz oxucular, bir müddət öncə, sizi maraqlandıracaq bir şəxsdən müsahibə almışam. O, Güney Azərbacanda teokratik rejim qurulmazdan öncəki dönəmdə missioner olub. Təbrizdə böyümüş bu şəxs Azərbaycanca da danışır-onun şirin Təbriz ləhcəsini eşitmək lazımdı! Qutsal Sözün toxumlarını qarışıq bir dönəmdə Güneyli qardaş və bacılarımızın ürəyinə əkən bir şəxslə danışmaq istəsəniz, o, həmin dövrün canlı tarixi kimi sizə maraqlı bilgilər verməyə ən yaxşı mənbədi. Gəlin onu Tat adlandıraq. Aşağıda Tatın müsahibəsi verilmişdir.

İsəvi yaşamı

Məsihi yaşamı İsəviliyin öyrətdiyi kimi yaşamağa çalışmaq və bu çalışmaq cəhdlərindən doğan sonucdu. Məsihi yaşamı bir prosesdi.


Məncə bunu qeyd etmək artıqdır ki, Tanrıya inanan və inancını da yaşamının ortaçına çəkən insan həmin inanca, onun öyrətdiyinə uyğun yaşamağı qəbul etmiş olur. Məsihiliyi çox sıx yaşamaqdan tutmuş, ara-sıra, yıxıla-qalxa kimi də yaşamaq mümkündü və məncə hər insan İlahiylə münasibətinə dayanaraqdan, Müqəddəs Ruhun təsiriylə öz yolunu seçir.

Ancaq Məsihiliyi hər necə yaşamağımızdan asılı olmayaraq bəzi ritualllar, ayinlər, təkrarlanması gərəkən praktikalar vardır ki, onlar İsəvi yaşamanı gəlişdirir, bizi ayaqda tutur və kimliyizi Tanrı işığında həm özümüz, həm də başqaları üçün aydınlatır. Bu cür, ritual və praktikalar sadəcə Məsihiliyə aid deyil, bütün inanc sistemlərində, özəlliklə də uzun tarixə malik, gəlişmiş, zəngin dinlərdə görülür. Aşağıda bir çoxlarınıza başqa inanclardan tanış olan və Məsihilikdə də rast gəlinən bu praktikalardan, inanclı yaşam cəhdlərindən bəzilərini sadalayacam.

Vaiz və Vəəz -3

Bu örnək də Protestant pastorun vəəzini göstərir. Digər Xristian budaqlarından fərqli olaraq Protestantlıqda həm tapınmada həm də teologiyada söz və Söz vurğulanır. Buna görə də Protestant kilisələrində vəəzlər digərlərinə nisbətən bir az uzun olar və vaizlik işi daha çox dərindən öyrənilmişdi. Vaizlik həm də daha az formallığa malikdi.


Özlüyündə vəəzlər inanclıya yönəlsə də bəzən vaizlər inancın dışına çıxan, apologetik məqsədli məsələlərə də toxunurlar. Bəzən onlar ölkədəki siyasi-içtimai vəziyyətlə bağlı fikirlər söyləyirlər və s.

Vaiz və vəəz: şəxsi və içtimai